REHBERLİK

SINAV KAYGISI

Kaygı; kişi duygusal ya da fiziksel baskı altındayken ortaya çıkan bir tepki durumudur ve kaygı hiçbir zaman korku değildir.

SINAV KAYGISINI NASIL ANLARSINIZ

Bir sınava girmeden günlerce önce sınavı başarıp başaramayacağınız düşüncesi beyninizi aşırı meşgul ediyorsa ve yoğun bir kaygı hissediyorsanız, üstelik bu duygu sizin gündelik işinizi bozuyorsa, uykularınızı, yeme düzeninizi etkiliyorsa, neredeyse başka hiçbir şey düşünemiyorsanız sınav kaygısı adayısınız demektir.

Sınav öncesi sizi uyku tutmuyorsa, sınav saati ecel gibi geliyorsa, sınava girerken eliniz ayağınız titreyip soğuk terler atıyorsanız, bir de sınav anında beyniniz zonkluyor, sınav kâğıdını açmaya cesaret edemiyor, soruları heyecandan okuyamıyorsanız yoğun bir sınav kaygınız var demektir.

Sınava başlamadan önce hissedilen duygu hali genelde heyecandır. Beyin bir süre sonra karşılaşacağı soruları yanıtlayabilmek ve gerekli olan beyin fonksiyonlarını yerine getirebilmek için hazırlık aşamasındadır. Önemli olan bu doğal sürecin kaygıya ve paniğe dönüştürülmemesi; algılama, anlama, yorumlama, hatırlama gibi bilişsel etkinliklerin olumsuz yönde etkilenmemesidir. Öğrenciler kimi zaman bu doğal süreçten “Eyvah kaygılanıyorum, bildiklerimi unutacağım, şimdi heyecandan elim ayağıma dolaşacak” gibi iç konuşmalarla olumsuz yönde etkilenebilmektedir. Bu koşullar altında birey etkili ve verimli düşünemediği gibi algılama, hatırlama becerilerini de istediği düzeyde kullanamamaktadır.

SINAV KAYGISI İLE HİSSETTİĞİNİZ OLUMSUZ DUYGULAR NELERDİR

       Ya başarısız olursam korkuları

       Yeterince çalışmadığınız için kendinizi suçlama

       Kesinlikle başarılı olamayacağım yargıları

       Sürenin çok yetersiz olduğunu düşünmek

       Hiçbir şey hatırlamadığını, hiçbir şey bilmediğini düşünmek

       Sık sık alacağı notu düşünmek

       Diğerlerinden farklı olduğunu daha zayıf ve beceriksiz olduğunu düşünmek

       Sıkıntı bunaltı hisleri

       Hareketsizleşme ya da huzursuzluk

       Aşırı hareketlilik hissetme

       Aile ve yakınlarını hayal kırıklığına uğratacağını düşünme

       Ölsem de kurtulsam, keşke bu duruma düşmeseydim düşüncesi

       Kaybederse asla bir daha denemeyeceğini ya da toparlanamayacağını düşünme

       Sınav sonuçlarının felaket olacağını düşünmek

SINAV KAYGISI İLE HİSSETTİĞİNİZ FİZYOLOJİK BELİRTİLER NELERDİR

       Çarpıntılar, düzensiz kalp atışları

       Düzensiz solunum, hava açlığı

       Ellerde titreme, vücudu ateş basması

       Baş dönmesi, bayılma, beyni boşalmış hisleri

       Kas yorgunlukları, uyuşma, titreme

EĞER;

       Verimli bir ders çalışma yönteminiz varsa

       Olumlu düşünüp olumlu beklenti içerisindeyseniz

       Sosyal ve psikolojik destek alıyorsanız

       Zamanı etkili kullanıyorsanız

       Sınavı ölüm kalım savaşı olarak değil de hayata atılmada bir fırsat olarak görüyorsanız;

Kaygınızı daha kolay denetlersiniz.

Belli oranda kaygı sizi hızlandırır, önlem almaya yöneltir, dikkatinizi arttırır. Kaygılı olmayı kendinize yasaklamayın.

PANİK YAPMA

Sınavlardan önce onca çalışmaya rağmen hiçbir şey bilmiyormuş gibi hissetmeniz zihnin doğal sürecidir. Sınavdaki başarı; bilmek kadar soruyu doğru, etkili, hızlı okumaya ve iyi bir strateji belirlemeye de bağlıdır.

BU NEDENLE PANİK YAPMA PLAN YAP

Plan belli bir hedefe ulaşmak için işlerin önem derecesine göre sıralaması, neyin ne zaman yapılacağının önceden belirlenip karar verilmesidir. Plan yol haritasıdır hedefe ulaştırır. Her öğrenci, olanakları, zamanı, hedefi, kişilik özellikleri doğrultusunda kendi çalışma planını kendi oluşturmalıdır.

KAYGIYI AZALTMAK İÇİN PRATİK ÖNERİLER

       Sınav için olumlu düşünün. Sınavı bir ölüm kalım meselesi olarak görmeyin ve savaş haline getirmeyin.

       Sınav sonucunda başarısız olabileceğiniz düşüncesi sizlere birey olarak değersiz, hiçbir işe yaramayan, akılsız bir kişi olabileceğiniz yargısını getirmesin. Sınavda başarılı olursanız bu sizin yaşamınızdaki dönüm noktalarından birini geride bıraktığınız anlamına gelmektedir. Gerçek olan sınavda başarılı olmanız, sizin tek ve son amacınız değildir. Bunu kendinize kabul ettirin.

       Sınavdan önce zihninizde geçmişteki başarısızlıklarınız değil başarılarınızı vurgulayın.

       Daha önceki başarısızlıklarınızda başarısız olma nedenlerinizi araştırın ve onları telafi etmeye çalışın. Bir başka deyişle aynı sebeplerin, bir başka başarısızlığa yol açmasına izin vermeyin.

       Kendinize, kendi değerleriniz altında değer biçmeyin. “Ben aptalım, hiçbir şey beceremem” diye düşünmeyin

       Sınavda size yardımcı olmayacak düşünce biçiminden uzak durun. “Kazanamazsam mahvolurum, hapı yutarım” gibi düşüncelerin problemi çözmeye katkısı olmadığı gibi kişinin elini kolunu bağlayarak güçsüz bırakır.

       Amaçlarınıza ulaşmak için gerekli hazırlığın herkesle aynı sürede olmayacağını kabul etmelisiniz. Bazı öğrencilerin temel bilgileri kuvvetli, ilk ve orta öğretimde iyi eğitim almış öğrencilerdir. Bu nedenle amaçlarına kısa sürede ulaşabilirler. Kimi öğrencilerde temel bilgi eksikliği fazla olduğundan ya da olumsuz duygu ve düşüncelerle ders verimini düşürdüğünden amaçlarına ulaşmak için daha uzun süreli hazırlık yapmak zorunda olabilirler. Yani sınavı kazanamamanın yeteneksizlik, yetersizlik, başarısızlık anlamına gelmeyeceğini kabul etmelisiniz.

       Anne babanızın ve çevrenizdekilerin sizden beklentileri olmasını doğal karşılamalısınız. Ancak bu beklentiye cevap veremediğinizde çevrenin gözünde değerinizin düşeceği duygusu yanlıştır. Bu beklentinin de sizi teşvik etmek amaçlı olduğunu da bilmelisiniz.

       “Sınavı kazanmalıyım, mutlaka başarmalıyım, şu okula girmeliyim” diye düşünmektense “Sınavı kazanmak istiyorum, mutlaka başaracağım, şu okula gireceğim” diye düşünmek daha gerçekçidir…..meliyim …..malıyım şeklindeki ifadeler, düşünceleri istek olmaktan çıkarır yasa haline dönüştürür. İstiyorum, başaracağım gibi ifadelerde düşüncelerinizi istek şeklinde anlamlandırır. Bu da sizi kaygı rüzgârından uzat tutar.

       Kaygınızı doğru nefes ile de kontrol edebilirsiniz. Nasıl mı? Kendi kendine (otonom) çalışan organlarımız olduğunu biliyoruz. Kalbimizin atışı, kan basıncımız buna örnektir. Bu organlar bizim doğrudan denetimiz dışında çalışır. Ancak eğitim ve egzersizle bu organ ve fonksiyonları kısmen kontrol edebiliriz. Bunun içinde ilk adım solunumu kontrol etmektir. Çünkü solunum bir yönüyle, istediğimiz zaman nefes aldığımız istediğimiz zaman nefesimizi tuttuğumuz için, irademizle yönlendirdiğimiz faaliyettir.

SINAV UYARILARI KARŞISINDA DİKKATLİ OLUN

Yapılan her uyarı size uymayabilir. Bunun için paniğe kapılmayın, her öğrencinin kendine özgü sınav gerçeği, kişilik özelliği, alışkanlıkları, sınav stratejileri vardır. Kendinize inanın ve güvenin.

SINAVI BAŞARMAK İSTEMİYORSANIZ BUNLARI YAPIN

• Sadece size ilginç gelen konular üzerinde durun.

• Çalışırken dersten derse konudan konuya atlayın.

• Zaman zaman hayale dalıp çalışmalarınızı bölün.

• Başaracağına inanmadan, bir hedef belirlemeden etkili ders çalışmaya çalışın.

• Vakit geçirmek için konunun içindeki şekillere anlamsızca bakın.

• Bazen sabırsızlıkla bazen de sıkıldığınız için konuları acele ve atlayarak okuyun.

• Gelişigüzel karalamalar yapar gibi not tutun

• Belli aralıklarla tekrar yapmayın, sürekli erteleyin, konuları biriktirin

• Ders çalışmamak için sürekli bahaneler bulun

TURLAMA TEKNİĞİ

• Zamanı yetiştiremiyorum

• Her soruya zaman ayıramıyorum

• Yapabileceğim birçok soruya ulaşamıyorum

• Netlerimi artıramıyorum, Diyorsanız turlama tekniğini kullanın.

TURLAMA TEKNİĞİ: Sınavda yanıtlanacak tüm testlerde birinci turda yanıtı kolayca bulunabilecek soruların öncelikli çözülerek zaman alıcı ve zor soruların ikinci tura bırakılmasına denir.

Öğrenci birinci turda yanıtladığı normal, kolay ve çok kolay sorularla ortalama bir puan elde etmeyi sağlarken ikinci turda çözeceği zor sorularla puanını daha da yükseltme şansına sahip olacaktır.